ahun gorgani

اخیرا کتابی بدستم رسید با عنوان "محمد آخوند گرگانی" پرسابقه ترین نماینده مجلس" بقلم دوست فرهیخته ام موسی جرجانی که در آن از فعالیت های این شخصیت در دوران نمایندگی مجلس شورایملی اطلاعات جالبی داده می شود. در بخش نخست کتاب به شجره خانوادگی محمد آخوند اشاره می شود، در بخش های بعدی از نطق های پیش از دستور ایشان مخصوصا بهنگام اشغال ایران توسط ارتش سرخ شوروی، غارت و چپاول افسران ایرانی از روستاهای تورکمن نشین، مسئله خان جنید و کشته شدن سربازان ایرانی در روستای خیرخوجه توسط تورکمنهای به خشم آمده سخن به میان می آید. اسناد تاریخی بسیار جالبی نیز ضمیمه شده است. من بخش هایی از این کتاب را برای مطالعه خوانندگان سایت اینجا می آورم و برای مولف این اثر آرزوی موفقیت بیشتر دارم.

باریپ 1927- نجى يئلئنگ ماى آيئندا 6 سانى توركمن ييگيدى توركييأ يولا دوشيأر. دكتر محمت قـليچ « دونيأ توركمنلرى» آدلى كتابيندا اولارئنگ اوچ توپارا بؤلوننديگينى بللأپ، بيرينجى توپاردا نازدوردى يموت بيلن احمد قاراداغلى، ايكينجى توپاردا حاجى حان(نورگلدى) اوغوزى بيلن عبدالرحمن يموت و اوچونجى توپاردا بايجان تورانى بيلن محمد شيرمحمدى (محمت گؤكلنگ) بولدى ديـيپ يازيار. 

  • در سال 1360 بهنگام تحقیقات میدانی مربوط به تاریخ و فرهنگ ملتم، در شهرستان کلاله (نام اصلی آن آیدرویش می باشد) با خانوادۀ صأحت قلی سعیدی آشنا شدم. آنها مرا  بگرمی پذیرا شده هر آنچه را که درباره ایشان  می دانستند در طبق (تاباق) اخلاص گذاشته مرا مدیون خویش ساختند.

محقق ایلدشیمیز موسی جرجانی "اقتصاد گلستان" نشریه سینده تورکمن حالقی نینگ یاقین تاریخیندا ایز غالدیران ایکی شاخصیتینی تانیدیپدیر. یوقاری سوادلی دوغانلار مهین و منصور اؤز دؤوری نینگ دوشونجه لی هم ایله- گونه بأهبیتلی آدملار بولوپ یتیشیپدیلر. اولارینگ دأده لری بللی مأمد آخون گرگانی (جرجانی) دیر.

     دکترموسى مختوم 1312- نجى شمسى 1932- نجى ميلادى يئلدا كوميش دپه ده دوغوليار. دأده سى ارضاشانینگ دؤرینده مشهور شخصیتلاردان بولان و تورکمنلرینگ اوتروملی بولماغی اوغرویندا شانینگ سیاساتینا قوللوق ادن نورى مختوم دير...

حان حاجئیف تورکمنستانداغئزئل غوُشون ینگیش غازاناندان سوُنگ، "حان یوُمودئنگ"  کؤمِگی بیلن کراسنوُووُدسکا گلیأر، اوُل یردن هم اوُفیسرلر توُپارئ بیلن بیله لیکده حازار دنگزی نینگ گونوُرتا-گوندوغارئنداقئ آشئرادا- تورکمن صحرا چئقئار.

بارئپ 1998- نجی یئلیئنگ ژوئن آیینگ 10- نینا /1377-نجی یئلئنگ خرداد آیی نئنگ 20- سینه توركمنینگ ادرمن اوغلی آنناقوربان قلیچ تقانی آرادان چیقدی. اول مرحوم بوتین عمرونی توركمن حالقی نینگ مدنیتینی و دیلینی اؤسدورمکده جانی- تنی بیلن آلادا ادیپ گلدی.

حزب توده نینگ انقلابى افسر قوراماسى نينگ آعضالاريندان سرهنگ خطیبی  1995- نجى يئلينگ 15- نجى مارتئندا آشغاباتـدا 78 ياشيندا آرادان چيقدى.

حكومت، توركمن دانشجولارينگ بير- بيرينه يازيان حاطلارينى بارلاماق بيلن، اولارينگ آرالاريندا ملى حاق- حقوق بارادا بوليان گوْررينگلردن خبرلى بولوپ، "اولارى حاق سوراماز يالى ادملى" ديين، قراره گليأر. شول اساسدا بيرنأچه توركمن توسساغ اديليأر.

  • در ادامه کارهای تحقیقی در رابطه با جمع آوری اسناد مربوط به جنبش دهه های اخیر تورکمن ها یک مجموعه 300 برگی بدستم رسید. در این مجموعه از تبعید تعدادی از جوانان تورکمن کومیش دفه ای معترض به انتخابات شهری به ورامین،

وقتی که از یک تورکمن دو تارش را بگیرند، دیگر زندگی برایش مفهومی نخواهد داشت، ساز تورکمن بیان حقایق و زندگی و شادیها و دردهایش است.

پنجم ژوئن 1992 برابر 15 خرداد 1371 سالروز وفات باغشی معروف تورکمنصحرا می باشد.

 

میدان مبارزاتی در تورکمن صحرا مابین سالهای 1290 تا 1305 شمسی داغ و پر جنب و جوش بود. علاوه بر رهبران سیاسی و دینی، تاجران نیز از یکسو با کمک رسانی به این جنبش و از سوی دیگر برای منافع شخصی شان دست بکار تجارت گسترده و فرامرزی می زدند. از جمله آنها شخصی بنام شوخ بای [شیخی] فرزند خانجان اهل حوجه نفس بود.



 

 آرازمحمد نرسسه اؤرأن ایر، من دیین یاشیندا نامارت اوقونگ قوربانی بولدی. ازبر سازندا، اون بارماغیندان دور دؤکولیأن کوموش اوستاسی، اوزین بویلی، گؤرمه گی ییگیت یاسان بزگ- شایلاری بیلن انچمه گلین- قیزلارینگ تویونی بزأپ- بسلأپدی.

 ایران تورکمنلری 2000-نجئ یئلئنگ 15-نجی یانوارئندا، شنبه گونی یئنه بیر عزیز اوغلونئ ییتیردی. اوُل تؤورگیندأکی أحلی آداملارا، دوغان-غارئنداشلارئنا سویجی دیل بیلن، گولر یوز بیلن غاراسا-دا، اوُنگا غارایئشلار بئیله بوُلمادئ. اوُنونگ قادرئنئ بیلیأنلردن، بیلمیأنلرینگ سانئ  کؤپ بوُلدئ.

16.12.1934-nji ýylda Türkmensähranyñ Kümüşdefe obasynda söwdagär bir Türkmen masgalada dünýa gelýâr. Dört ýaşyndaka dädesi (Söýünjaly hajy) Kümüşdefeden Gonbed Gabusa göçýär.

«کمین یازسام، دُوُلی مانی چیقانوق

» گنگ بولیپدر؛ شیندی سایران تیللریم»

                                    شیدائی

 تا آنجایی که به یاد دارم، مرحوم مراد دُردی قاضی در چهارراه خیابان امام خمینی نبش شریعتی شمال شرقی، گنبد کتاب فروشی کوچکی داشتند. آن وقت ها از این کتاب فروشی من «کیهان بچه ها» ها می خریدم و از خواندن داستانهای کودکانه این نشریه لذت می بردم.

شناختن و شناساندن چهر های مبارز و ملی خلق مان وظیفه یکایک ما و بویژه قلم بدستان می باشد. در نتیجه غفلت از این مهم، متاسفانه بسیاری از چهره های بنام، مبارزین سیاسی و ملی

رفیق نور محمد قرینجیک:

«بخوبی درک میکنیم که اگر همه زحمتکشان و مظلومان دست به دست هم ندهند و متحد نشوند از ظلم و ستم خلاص نخواهند شد.»

اشاره: خدا بردی آونیق پس از چند سال اشتغال به دهیاری در روستاهای غرب ترکمنصحرا همانند دیگر دهیاران منطقه به اداره ی تعاون و امور روستا انتقال یافت واز آنجا باز نشسته شد.

توسساغ ادیلینده آنناقلیچ آقا یانگی 40 یاشی آرقا آتان، تجربه لی یوریست (حقوقدان) بولوپ یتیشیپدی.

ائرضاشانینگ تورکمن حالقینا ادن ظولمونا شایات بولان، اونونگ دیکمه لری نینگ و یرلی جلادلاری نینگ ادن- اتدیلیگینه گؤز یوموپ دوروپ بیلمه دیک 25، 26 یاشینا قادام باسان آنناقلیچ آقا، یورت مؤچبرینده آلنیپ باریلیان گؤرشلره قوشولیار و ائرضاشانینگ قارانگقی زندانلاریندا عمری نینگ بیرنأچه یئلینی آغیر غیناغ و جبر آستیندا گچیرملی بولیار.

آمار بازدید کنندگان

بازدید امروز : 98
بازدید دیروز : 171
بازدید هفته :942
بازدید ماه :4918
بازدید کل :47991

شخصیت های مهم تورکمن

بیاد جانباختگان جنبش ملی تورکمن

  • توماج
    توماج
  • حاج محمد آخوندی
    حاج محمد آخوندی
  • جلیل ارازی
    جلیل ارازی
  • محمد اراز بهنام
    محمد اراز بهنام
  • حکیم شهنازی
    حکیم شهنازی
  • پرویز ایران پور
    پرویز ایران پور
  • سافارگل خالدزاده
    سافارگل خالدزاده
  • نورقلی پور
    نورقلی پور
  • سلیمان محمدی
    سلیمان محمدی
  • حمید یگن محمدی
    حمید یگن محمدی
  • عبدالله قزل
    عبدالله قزل
  • دورت لر
    دورت لر
  • رحمان بردی ندیمی
    رحمان بردی ندیمی
  • بهروز آخوندی
    بهروز آخوندی
  • انین گوگلانی
    انین گوگلانی
  • آرچا بصیری
    آرچا بصیری
  • قربان شفیقی
    قربان شفیقی
  • آتا خانجانی
    آتا خانجانی
  • حمید فرجاد
    حمید فرجاد
  • بهمن ایزدی
    بهمن ایزدی
  • توماجی پور
    توماجی پور
  • خدایبردی پنق
    خدایبردی پنق
  • صوفی زاده
    صوفی زاده