ملت تورکمن سیر تاریخی بسیار پیچیده و پر فراز و نشیبی را از سر گذرانیده است، بررسی رویدادها و پروسسه ملت شدن آن، تداوم سیر تاریخی با مشخصات یک ملت مستقل در تاریخ ملت مان امری نیست که بدون مطالعه به این آسانی بدان دست یافت،

باید که سیر تاریخی این ملت را از میان هزاره ها و سده های تاریک به روشنایی روز کشاند و این امر مستلزم شناخت بسیار دقیق و تحلیل موشکافانه از فرایند ملت شدگی، کوچ، مبارزات و اسکان آنهاست که می تواند این تاریکی ها را بشکافد.

تورکمن ها در آغاز پروسسه پیدایی در صحنه تاریخ در اتحادیه بزرگ تورکان و در کنفدراسیون های «دوقغوز اوغوز»، در آمده و از آنجا به ایجاد دولت اوغوز رسیدند. سنگ نوشته های «اورخان»، «یئنی سئی»، یادواره های «کول تگین» و دیگر شاهزاده هایی که هسته اولیه دولت تورکی/تورکمنی را بنیان نهادند خوشبختانه به دوران ما رسیده است که تقریبا با زبان امروزی ما تورکمنها یکسان می باشد. برای مطالعه دقیق و تطبیق آن با زبان امروزی تورکمنی می توانید از گوگل جستجو نمائید.

در این مقاله کوتاه و مجز مسلما بحث درباره تاریخ قدیم تورکمن نمی گنجد. مختصرا باید اشاره کرد که سیر اولیه تاریخ تورکمن ها نوشته های اجداد ما که بر روی چرم و الواح گلی بجای مانده در حفریات باستانشناسی چینی ها کشف شد. در آنجا نشان داده شده استکه پدران ما نخستین بار خود را "تورکمن" نامیده، خود را به این نام منسوب کرده اند که بعدها مورخان چینی آنرا با تلفط خودشان بصورت «تئوکومون/تئوکومونگ» در کتب تاریخی شان آوردند، همچنین درباره مبارزات قهرمانانی چون شاهزاده تومار خانم و چؤل خان، مورخان معروف عرب و یونان با استناد به روایات مردمان مشرق زمین- از جمله پروتورک ها و اجداد تورکمنها معلومات مبسوطی میدهند. آنها به مقاومت قهرمانه شاهزاده تومار علیه تجاوزات کورش و چؤل خان قهرمان علیه لشکرکشی اعراب نواحی دریای خزر اشاره کرده، نوشته هایی را به یادگار گذاشتند. این که چرا نوشته های تاریخی اجداد ما بگونه ای وسیع به نسل های بعدی نرسیده خود موضوع بحث دیگری است که باید بدان بطور جداگانه پرداخت، مسلما اولین و مهمترین دلیل آن جنگهای تهاجمی دشمنان بر سر ملت ما، مقاومت ها و کوچ ها، برجای ماندن زمین سوخته و ... می باشد.

در دوره امپراطوی پرقدرت سلجوقیان مورخان، مهندسین، معماران برجسته تورکمن آثار بی همتایی آفریدند که بسیاری از آنها به دوران ما رسید. معماری شکوهمند سلجوقی، در سراسر ایران دیده میشود، کتاب «فرمانهای سنجر» و منشور انتصاب شحنگی گرگان به اولوغ بگ جاندار و غیره در آن  اثر درج شده است که بعدها این فرامین به فارسی ترجمه و منتشر می شود. سلجوق ها با اینکه از فرزندان «دوقاق/توقاق» (سخت کمان) بودند و نسب تورکمنی دارند متاسفانه در پروسسه تاریخی و پر وسعت شدن امپراطوری شان مجبور شدند از کاتبان و منشیان غیرخودی استفاده نمایند و این امر بتدریج به آغشته شدن تاریخ شان توسط این غیرها می شود. ملک شاه ها تحت تاثیر نظام الملک ها، با صدور فرامین آنچنانی تورکمن اوغوز را از صف امپراطوری معظم سلجوقی دور می سازند که بالاخره اغوزها با قیام خود سنجر را به اسارت در می آورند.

آثار برجسته ادبی و تاریخی فراوانی توسط مورخین و مولفین تورکمن/تورکی به رشته تحریر در آمدند از آن جمله افسانه گیلغامیش، پیدایش اوغوزخان/ اوغوز نامه ها، آثار فراموش نشدنی قورقوت آتا، «سلجوق نامه» یازیجی اوغلی، لغت نامه هایی چون "سنگلاخ"،  شجره تراکمه، اشعار خانلار خانی بایرام خان و آثار پسرش عبدالرحیم خان- به زبان تورکمنی است، جامع التواریخ- تاریخ اوغوزان رشید الدین، احسن التواریخ، رستم التواریخ و دهها اثر تاریخی را نام برد که هریک از آنها در شناخت دوره خود اطلاعات جامع و مفصلی می دهند حتی شاهنامه فردوسی با کپی برداری از شاهنامه تورکمنی نوشته شده است. محقق ادبیات تورکمن آقای آی محمد آی محمدی در مقاله بسیار جالب خود تحت عنوان مقایسه زبان اوستا با زبان تورکمنی امروزی، ثابت می کنند که زبان اوستا مشابهت بسیار نزدیکی به زبان تورکمنی دارد. کتاب تاریخ اشکانیان «درالتیجان» نشان می دهد که اشکانیان ریشه تورکی دارند، آرشاک/آرتاق، سورنSüren، مجالس کهستان/ یاشولی لار، آق ساقغاللار مجلسی... اینها ریشه در فرهنگ تورکمنی دارند که در این کتاب آورده شده است.

از نوشته های فوق می توان به این نتیجه رسید که:

اولا- یادگارهای تاریخی آفریده شده توسط اجداد ما به دلایل مختلف- از آن جمله جنگ و گریزها متاسفانه بدست ما نرسیده است، اطلاعات جسته و گریخته از مورخان آن دوره، وجود این آثار را ثابت می کند.

ثانیا- عدم تشکیل دولت تورکمنی تا سال 1924 سبب شد که این آثار بعلت عدم محافظت بدلایل گوناگون بتدریج زایل و محو شوند و یا در تاریکی سده ها به بوته فراموشی سپرده شدند.

ثالثا- دولت ها و حکومت های ضد تورکمنی و تورکی که از آگاهی و رشد شعور ملی ملت ما در هراس بودند، با تحریف این وقایع تاریخی مانع از دستیابی به یادواره ها و منابع دست اول شده، تا زهر و سموم افکار شوونیستی خود را بعنوان تاریخ به خورد نسل های بعدی ما بدهند، آنها تلاش کردند که اثری و نشانی از ملت تورکمن برجای نماند، همین که تابه امروز زبان ملی مان پرتلاوت و برا است، همین که ملت ما زنده و دینامیک است، هزاران نوشته و کتاب را برابر می باشد که خوشبختانه با افزایش رشد شعور ملی پادزهر این سموم نیز فراهم گشته، دیگر سم آنها اثر نمی کند.

 سخن در این باب بسیار است

بنابراین یافتن آثار تاریخی و مورخین تورکمن تلاشی "عبث" نبوده، بلکه بسیار توانمند و رئالیست می باشد، ضمنا "کوچ رو بودن" البته یک واقعیت تاریخی است که تمامی ملل آنرا پشت سر گذرانیده اند، اینکه گفته شود تورکمنها کوچ رو و کوچ نشین بودند، دشمن این شائبه را می خواهد القاء کند که تورکمنها هیچگاه دولتی بوجود نیاوردند و هرگز شهرنشین نبودند که تهمتی است غیر واقعی، تورکمنها دارای تمدنی غنی و آفریننده دولت شهرهای باشکوه بودند- در حالیکه تهمت زنندگان خود در کشتار مردمان متمدن و برجای گذاشتن شهرهای سوخته- کوشا بودند!

بگذارید در ختم کلامم یک نکته را اشاره کنم و آن اینکه شوونیست های فارس، علم تاریخ را با ایدئولوژی مسموم شوونیستی خود به زهر آغشته می سازند، آنها هیچوقت یک صاحب نظر بی طرف نمی توانند باشند، چرا که سم شوونیستی سراپای وجود آنها را مسموم ساخته است. نوشته های آنها در تحقیر ملت مان، نباید بقول معروف "کک مان را بگزاند".

آ.گلی

کاندیدای علوم تاریخ

25 مه 2018

مطالب مرتبط:

مصاحبه با فرامرز بختیار دبیر کل حزب اتحاد بختیاری و لرستان

بیانیه: در محکومیت اعدام مبارزین کرد و حمله به نشست کمیته مرکزی حزب دمکرات کردستان

کریم شاهئری یاتلاپ. ویدئو و سس

یاد معلم دلسوز و انقلابی تورکمن آبا آبایی گرامی باد !

کلاله و مراوه تپه صاحب یک نماینده مستقل در مجلس می شوند

بمناسبت تأسیس و آغاز بکار بخش تورکمنی رادیو گرگان-28 مرداد 1337

آمار بازدید کنندگان

بازدید امروز : 55
بازدید دیروز : 171
بازدید هفته :899
بازدید ماه :4875
بازدید کل :47948

شخصیت های مهم تورکمن

بیاد جانباختگان جنبش ملی تورکمن

  • توماج
    توماج
  • حاج محمد آخوندی
    حاج محمد آخوندی
  • جلیل ارازی
    جلیل ارازی
  • محمد اراز بهنام
    محمد اراز بهنام
  • حکیم شهنازی
    حکیم شهنازی
  • پرویز ایران پور
    پرویز ایران پور
  • سافارگل خالدزاده
    سافارگل خالدزاده
  • نورقلی پور
    نورقلی پور
  • سلیمان محمدی
    سلیمان محمدی
  • حمید یگن محمدی
    حمید یگن محمدی
  • عبدالله قزل
    عبدالله قزل
  • دورت لر
    دورت لر
  • رحمان بردی ندیمی
    رحمان بردی ندیمی
  • بهروز آخوندی
    بهروز آخوندی
  • انین گوگلانی
    انین گوگلانی
  • آرچا بصیری
    آرچا بصیری
  • قربان شفیقی
    قربان شفیقی
  • آتا خانجانی
    آتا خانجانی
  • حمید فرجاد
    حمید فرجاد
  • بهمن ایزدی
    بهمن ایزدی
  • توماجی پور
    توماجی پور
  • خدایبردی پنق
    خدایبردی پنق
  • صوفی زاده
    صوفی زاده