meshrute

14 مرداد مصادف با سالروز صدور فرمان مشروطیت توسط مظفرالدین  شاه قاجار است. در واقع فرمان مشروطه دستور تشکیل مجلس شورا در ایران و ثمره تلاش های آزادیخواهان وطن برای رهایی از استبداد مطلق شاهنشاهی است.

 درباره شرکت تورکمنها اطلاعات بسیار اندکی منتشر می شود و بیشتر درباره ارتباط مرتجعین و خانهای فرصت طلب تورکمن که به کمک محمدعلیشاه شتافته بودند اخبار و اطلاعات منتشر می شود، گویا تورکمنها طرفدار  انقلاب مشروطه نبودند، در حالیکه در کومیش تپه جلسات رهبران و روحانیون متشخص در حمایت از شرایط نوین، انقلاب بر اساس قانون اساسی و تشکیل مجلس تشکیل می شد. رابط بین فعالین تورکمن با رهبران مشروطه استرآباد برعهده تورکمنی بنام عبدالله بود که بعلت حمایت از تشکلیل مجلس به او لقب «عبدالله میلیس/مجلس» داده بودند. (پدر بزرگ یعقوب عبدالله زاده). آنه جان آخون یارعلی، عثمان آخون و رجب آخون از روحانیون برجسته طرفدار مشروطه در تورکمن صحرا بودند. رجب آخون بعدها به مجلس موسسان نیز دعوت شد، یارعلی نیز دو دوره نماینده مجلس از طرف تورکمن ها شد. عثمان آخون جنبش ملت تورکمن را رهبری کرد تا در منطقه جمهوری اعلام شود که با لشکرکشی وحشیانه رضاخان این جنبش سرکوب گردید.      

در  آن اوضاع بحرانی روزهای انقلاب مشروطیت تورکمنهای انقلابی دو عراده توپ را از آق قالا به کومش تپه منتقل می کنند. تاجر معروف آنه محمد (آنه مخمد ساری) آنرا تعمیر کرده ۲۰ نفر را بعنوان توپچی استخدام می کند.

برخی از مورخان نظیر نوایی به شرکت  تورکمنها در انقلاب مشروطیت با دو هزار سوار مسلح (7 دسامبر 1908) اشاره می کنند:

«تلگراف از ساری به تهران ۱۳ ذیقعده 1326 قمری حضور مبارک حضرت مستطاب اجل اکرم اشرف معظم آقای صدراعظم مدظله العالی.

ورقه ممهوری از طرف بسیاری از اهالی استرآباد رسیده است بدین مضمون که ملاحظه می فرمائید:

«خدمت عموم حجج اسلام و سادات ذوی العز والاحترام و تجار و کسبه!

بعد از رسیدن احکام ... تمام طبقات استرآباد متفق و هم قسم شده که با دل و جان بکوشد و امروز چند روز است همه با کفن و قرآن و اسلحه در مساجد و معابد مشغول مخابره هستند تمام اهالی بلوک و تمام سران یموت هم حاضر. سردار کافی با دوهزار سوار یموت و ولایت برای اجرای احکام حرکت به آن صوب خواهند نمود و ریشه حکومت مستبدین را بیرون خواهند کشید.... اغلب سوار یموت است مگر می شود از ترکمانان وحشی[!!] عقب ماند.» .                                                                                     ((صفاعلی ))[1]

در سال ۱۳۲۷ (ه ق) و یا ۱۲۸۷ (ه.ش) مشیر السلطنه وزیر داخله به خوانین و بزرگان ناحیه استراباد طی پیام تلگرافی خبر  می دهد که میرزا محمد خان سردار افخم به حکومت استراباد منصوب شده وبزودی وارد استراباد میشود. با ورود وی به شهر ۵ تیر توپ برایش شلیک کردند . (مقصودلو)

  اواخر سال ۱۳۲۸ ه ق امیر اعظم به حکومت استراباد منصوب شد.

 

[1] عبدالحسین نوایی. اسناد تاریخی وقایع مشروطه ایران، ص ۸۹.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

مطالب مرتبط:

کتاب سیری در تاریخ سیاسی - اجتماعی ترکمن ها

کتاب تورکمن صحراسی

کتاب تورکمنلر و ایراندا ملی مسئله

کتاب تورکمن ها در اسناد و مکاتبات تاریخی

روس گنرالی مادریتوف تورکمن صحرانی غانا چایقایار

کنوانسیون خزر و برونگرایی در سیاست خارجی تورکمنستان

کتابهای منتشر شده

آمار بازدید کنندگان

بازدید امروز : 1041
بازدید دیروز : 1712
بازدید هفته :7663
بازدید ماه :17334
بازدید کل :81053

شخصیت های مهم تورکمن

بیاد جانباختگان جنبش ملی تورکمن

  • توماج
    توماج
  • حاج محمد آخوندی
    حاج محمد آخوندی
  • جلیل ارازی
    جلیل ارازی
  • محمد اراز بهنام
    محمد اراز بهنام
  • حکیم شهنازی
    حکیم شهنازی
  • پرویز ایران پور
    پرویز ایران پور
  • سافارگل خالدزاده
    سافارگل خالدزاده
  • نورقلی پور
    نورقلی پور
  • سلیمان محمدی
    سلیمان محمدی
  • حمید یگن محمدی
    حمید یگن محمدی
  • عبدالله قزل
    عبدالله قزل
  • دورت لر
    دورت لر
  • رحمان بردی ندیمی
    رحمان بردی ندیمی
  • بهروز آخوندی
    بهروز آخوندی
  • انین گوگلانی
    انین گوگلانی
  • آرچا بصیری
    آرچا بصیری
  • قربان شفیقی
    قربان شفیقی
  • آتا خانجانی
    آتا خانجانی
  • حمید فرجاد
    حمید فرجاد
  • بهمن ایزدی
    بهمن ایزدی
  • توماجی پور
    توماجی پور
  • خدایبردی پنق
    خدایبردی پنق
  • صوفی زاده
    صوفی زاده
  • حاللی حاللی زاده (آلغیر)
    حاللی حاللی زاده (آلغیر)
  • عبدالرحمان دلاور اینچه برون
    عبدالرحمان دلاور اینچه برون