p3

این گروه از تورکمن ها که توسط عوامل رکن دوم تیپ مستقل گرگان دستگیر شده بودند در تاریخ 18 اسفند 1317 با حکم دادستان تیپ مستقل، سرگرد رستگار به تهران اعزام و در آنجا با اتهام "ارتباط با مأمورین شوروی" تحت بازجوئی قرار گرفته اکیدا تأکید می شود که در زندان حق ملاقات را با احدی را ندارند.

نوه های آناتوماج در جریان جنبش ملی و مبارزات ملی- دمکراتیک سالهای 1357 و ببعد در راستای آگاهی مردم تورکمن و ایجاد تشکل های مردمی مبارزه کردند. یاد شهید رجب محمد خدری توماج و محمد توماج در دل و یاد ملت تورکمن ماندگار است.

تورکمن ها بعلت قرار گرفتن سرزمین شان در منطقه استراتژیک دائما در بین دولبه قیچی تیز رژیم توتالیتر شوروی سابق و رژیم پهلوی وابسته به استعمار بریتانیا و سپس امپریالیسم ایالات متحده آمریکا قرار گرفتند. در واقع تمامی معادلات سیاسی در تورکمن صحرا و بر مردم تورکمن از این ژئوپولتیک لعنتی سرچشمه می گرفت. برای سرکوبی هر ندای دادخواهی در تورکمن صحرا اتهام و انگ حاضر و آماده بود؛ جاسوسی برای آن طرف مرز. سخن به درازا نکشیم.

در سال 1317 در اوج قانون ضدکمونیستی رضاشاه موسوم به "قانون سیاه"، بگیر و ببند سیاسیون در سراسر ایران به اوج خود می رسد. پیشگامان و روشنفکران ملیت های غیرفارس که در زیر چکمه گزمه های رضاشاهی جانشان به لب آمده بود به اتهام پیوند با جنبش سراسری راهی سیاه چالهای قصر قجر می شدند. دانشجویان تورکمن که در تهران تحصیل می کردند نیز دستگیر و تحت شکنجه قرار می گیرند که از میان آنها نورگلدی قرینجیک، موسوم به حاجی خان اوغوزی (پسر حوجه نیازخان- شخصیتی که در قورولتای معروف اومچالی 1303 شرکت کرده بود) و قربان محمد سیوری فرزند قایلی گوگلنگ- ساکن کومیش دفه) در زیر شکنجه جان می بازند.

تیمور بختیار بعنوان مقام امنیتی و دادستانی ارتش در رکن دوم به این دستگیری ها اکتفا نکرده برای پاشیدن بذر سکوت مرگ، در نقاط مرزی بویژه در تورکمن صحرا عده ای را به اتهام واهی جاسوسی برای اتحاد شوروی دستگیر و روانه شکنجه گاهها می کند. اخیرا پرونده چهار نفر تورکمن که به این اتهام واهی دستگیر شده بودند به دست ما رسید. اسامی این دستگیرشدگان عبارتند از:

1-آنا فرزند نظرقلی شهرت خدری توماج (43 ساله- بازرگان)،

2- عاشورمراد فرزند قلیچ دردی،

3-بایرام فرزند عبدی،

4- قاجار فرزند گلدی (42 ساله ساکن قربانلر)

 ما مفاد بعضی از صفحات پرونده آنها را دراینجا  معرض دید خوانندگان قرار می دهیم تا قضاوت کنند که چگونه این افراد را از منطقه مرزی از روستاهای "آلتین تخماق" (آلتین توقماق) و "قربانلر" (قربانلار) دستگیر و به تهران اعزام کرده پس از دو سال و نیم حبس و شکنجه به بیگناهی شان رأی صادر می شود.

این گروه از تورکمن ها که توسط عوامل رکن دوم تیپ مستقل گرگان دستگیر شده بودند در تاریخ 18 اسفند 1317 با حکم دادستان تیپ مستقل، سرگرد رستگار به تهران اعزام و در آنجا با اتهام "ارتباط با مأمورین شوروی" تحت بازجوئی قرار می گیرند و اکیدا تأکید می شود که منفردا (جداگانه) زندانی شوند و حق ملاقات را با احدی را ندارند. پس از دو سال و نیم در تاریخ  24 اردیبهشت 1319  دادگاه نظامی در دادرسی ارتش تشکیل و پس از شنود دفاعیه متهمان، سه نفر از آنها یعنی آناتوماج، قاجار و بایرام با کفالت و قید تهعد آزاد می شوند ولی عاشورمراد همچنان در زندان نگهداری می شود که با اوجگیری مبارزات ضد رضاشاهی و آغاز اشغال ایران توسط قوای متفقین از زندان آزاد می شود.

آنا توماج بعدها در جریان دستگیری فعالین حزب توده نیز دستگیر می شود ولی ما از سرنوشت آتی عاشورمراد، بایرام فرزند عبدی و قاجار فرزند گلدی اطلاع نداریم. اگر چنانچه خوانندگان اطلاعاتی از آنها دارند و یا عکس آنها را در اختیار دارند لطف کرده به مرکز مطالعات تورکمن ارسال نمایند تا در تاریخ ملی مان ثبت شوند.

صفحاتی چند از پرونده 15 برگی این متهمان را در زیر نشان می دهیم.

 مدیر مرکز مطالعات تورکمن

آرنه گلی

26 آوریل2019

p4p4p4

 

  

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

مطالب مرتبط:

ادیب فرهیخته تورکمن را در نزدیکی مرز ایران- شوروی تیرباران کردند!

نمونه کوچکی از گنوسید فرهنگی حکام تهران علیه ملت تورکمن

نقشه های فاشیستی حکام تهران بر علیه ملت تورکمن

سندی بر تورکمن (اوغوز) بودن ایوبیان و صلاح الدین ایوبی

خود کامگی رژیم جمهوری اسلامی ایران در تورکمن صحرا ادامه دارد

کتاب اسناد جنبش شورایی تورکمن صحرا

کتابهای منتشر شده

رویدادهای مهم در تاریخ تورکمن

شخصیت های مهم تورکمن

بیاد جانباختگان جنبش ملی تورکمن

  • توماج
    توماج
  • حاج محمد آخوندی
    حاج محمد آخوندی
  • جلیل ارازی
    جلیل ارازی
  • محمد اراز بهنام
    محمد اراز بهنام
  • حکیم شهنازی
    حکیم شهنازی
  • پرویز ایران پور
    پرویز ایران پور
  • سافارگل خالدزاده
    سافارگل خالدزاده
  • نورقلی پور
    نورقلی پور
  • سلیمان محمدی
    سلیمان محمدی
  • حمید یگن محمدی
    حمید یگن محمدی
  • عبدالله قزل
    عبدالله قزل
  • دورت لر
    دورت لر
  • رحمان بردی ندیمی
    رحمان بردی ندیمی
  • بهروز آخوندی
    بهروز آخوندی
  • انین گوگلانی
    انین گوگلانی
  • آرچا بصیری
    آرچا بصیری
  • قربان شفیقی
    قربان شفیقی
  • آتا خانجانی
    آتا خانجانی
  • حمید فرجاد
    حمید فرجاد
  • بهمن ایزدی
    بهمن ایزدی
  • توماجی پور
    توماجی پور
  • خدایبردی پنق
    خدایبردی پنق
  • صوفی زاده
    صوفی زاده
  • حاللی حاللی زاده (آلغیر)
    حاللی حاللی زاده (آلغیر)
  • عبدالرحمان دلاور اینچه برون
    عبدالرحمان دلاور اینچه برون

نظرات کاربران